Community foundations, których nazwa jest tłumaczona na język polski jako fundusze lokalne, to jedne z kluczowych instytucji w amerykańskim sektorze pozarządowym. Organizacje tego typu odróżniają się od tradycyjnych fundacji swoją lokalnością i zaangażowaniem przede wszystkim w rozwój społeczności, w której działają.
Model ich funkcjonowania polega na gromadzeniu środków finansowych od osób prywatnych, przedsiębiorstw i instytucji, aby następnie środki te inwestować, a zyski przeznaczać na wsparcie inicjatyw odpowiadających na potrzeby lokalnych społeczności. Ogólnym celem ich funkcjonowania jest rozwiązywanie lokalnych problemów oraz wzmacnianie kapitału społecznego. Community foundations działają zazwyczaj na ograniczonym terytorium (miasto, region), a problemy na które odpowiadają mają bardzo zróżnicowany charakter.
W odróżnieniu od fundacji prywatnych lub rodzinnych, fundusze lokalne opierają się na zasadzie „funduszy składających się”, co oznacza, że każda fundacja zarządza wieloma różnymi funduszami, które są zakładane przez darczyńców w różnych celach jak chociażby edukacja, zdrowie publiczne czy też kultura i ochrona środowiska. Darczyńcy mają możliwość określenia, w jaki dużym stopniu chcą wpływać na to w jaki sposób ich środki będą inwestowane, a zyski wykorzystywane. Mogą w pełni powierzyć podejmowanie tych decyzji zarządowi fundacji lub aktywnie uczestniczyć w tym procesie.
Pierwszym amerykańskim funduszem lokalnym był Cleveland Foundation, powstały w 1914 roku w stanie Ohio i istniejący do dziś. Założony został z inicjatywy Fredericka H. Goffa, który dostrzegł potrzebę bardziej demokratycznego sposobu zarządzania funduszami charytatywnymi wobec tradycyjnych fundacji uzależnionych często od jednej osoby, rodziny lub instytucji. Według idei Goffa fundusz miał gromadzić środki od różnych darczyńców, a następnie przeznaczanie go na realizację inicjatyw odpowiadających na potrzeby lokalnej społeczności.
Stopniowo model działania funduszy lokalnych zaczął zdobywać coraz większą popularność, a w kolejnych latach tego typu fundacje powstawały w różnych regionach Stanów Zjednoczonych. Obecnie w USA działa ponad 750 funduszy lokalnych, które stały się istotnym elementem amerykańskiego sektora organizacji pozarządowych.
Największymi funduszami lokalnymi w Stanach Zjednoczonych są Silicon Valley Community Foundation (według danych na koniec 2022 roku posiadająca aktywa o wartości blisko 14 mld dolarów), Tulsa Community Foundation (blisko 6 mld dolarów) oraz Greater Kansas City Community Foundation (około 5 mld dolarów). Silicon Valley Community Foundation wspiera inicjatywy w Dolinie Krzemowej oraz globalne projekty w obszarze edukacji, równości społecznej i innowacji technologicznych. Tulsa Community Foundation zarządza ponad 1500 funduszami tematycznymi skupionymi problemach w regionie Tulusy w Oklahomie, a Greater Kansas City Community Foundation działa na podobnych zasadach w stanie Missouri.
Działanie funduszy lokalnych odgrywa istotną rolę w budowaniu kapitału społecznego w regionie, gdyż skupiają one na tworzeniu sieci relacji i zaufania pomiędzy mieszkańcami, przedsiębiorstwami i organizacjami działającymi ramach społeczności lokalnych. Dodatkowo poprzez finansowe wsparcie projektów wzmacniających więzi społeczne promują one współpracę między różnymi grupami. Zachęcając mieszkańców i przedsiębiorstwa do wspierania swojego regionu fundusze działają również na rzecz budowania więzi ze społecznością.
Fundusze są pośrednikiem między lokalnymi darczyńcami, a podmiotami prowadzącymi działalność na rzecz społeczności. Doświadczenie filantropijne zgromadzone w ramach funduszu pozwala przekazywać środki w sposób efektywny – tam, gdzie są one najbardziej potrzebne podczas gdy indywidualni darczyńcy mogą nie wiedzieć, które inicjatywy przynoszą najlepsze efekty. Analogiczna sytuacja występuje także na etapie inwestowania środków – profesjonalne zarządzanie funduszami wieczystymi pozwala uzyskać optymalne zyski, a dzięki długoterminowemu planowaniu i elastyczności są one w stanie reagować na zmieniające się warunki i realizować swoje cele nawet po śmierci darczyńców.
Podsumowując, amerykańskie community foundations stanowią filar lokalnych społeczności. Poprzez łączenie darczyńców z inicjatywami społecznymi wpływają one na jakość życia mieszkańców regionu. Ich model działania opiera się na gromadzeniu środków finansowych od wielu darczyńców, aby następnie środki te inwestować, a zyski przeznaczać na wsparcie inicjatyw odpowiadających na potrzeby lokalnych społeczności. Dzięki swojemu doświadczeniu, zaangażowaniu i znajomości lokalnych uwarunkowań, fundusze lokalne przyczyniają się do wzmacniania więzi społecznych, promowania filantropii i rozwiązywania problemów lokalnych społeczności.
Autor: AZ
