„Patodeweloperka” i powiązany z nią „patowynajem” to zjawiska, o których od jakiegoś czasu robi się w Polsce głośno. Lokali, które nie spełniają wymaganych warunków i norm przybywa – i to mimo powszechnej krytyki całego procederu. Patowynajem stał się zmorą wielu polskich miast, na liście których znalazł się także Poznań.
Patodeweloperka i patowynajem
„Patodeweloperkę” opisać można jako budowanie mieszkań inwestycyjnych celem osiągnięcia jak największego zysku z nieruchomości, kosztem obniżenia komfortu samego lokalu. „Patowynajem” to z kolei zjawisko polegające na wynajmowaniu lokali, których powierzchnia nie przekracza 25m2. Stanowi on problem jeszcze szerszy niż sama patodeweloperka, zwłaszcza że spora część tych małych „patomieszkań” powstaje wskutek rekonstrukcji prawidłowo wybudowanych nieruchomości. Mikromieszkania są niezwykle atrakcyjne dla inwestorów, gdyż pozwalają im na osiągnięcie wyższego przychodu. Oferowane są one przeważnie studentom, tzw. „młodzieży” pracującej oraz turystom (w ramach najmu „na doby”).
Patowynajem – Poznań na tle innych polskich miast
Zjawisko patowynajmu zdaje się rozkwitać w największych miastach w Polsce. Najgorsza sytuacja pod tym względem jest w Łodzi, Katowicach i Poznaniu – tutaj aż 7,4% wszystkich ogłoszeń najmu to lokale niespełniające przepisowych wymagań. Jak wyglądają poznańskie mikrokawalerki? Jako przykład przytoczyć można mieszkanie o powierzchni 9m2, wynajmowane w 2021 r. przez Lilkę Chraniuk. Nie trzeba się też specjalnie wysilić, aby znaleźć aktualne oferty mikrokawalerek – wystarczy przeglądać oferty pojawiające się na popularnych portalach ogłoszeniowych.
Patowynajem jest zjawiskiem niewątpliwie szkodliwym. Dlaczego? Po pierwsze, pozwala jednym bogacić się kosztem komfortu życia innych. Po drugie – masowość zjawiska doprowadza do zaniżenia standardu życia wielu (zazwyczaj młodych) osób.
Patowynajem – wyzwanie dla władz miejskich i krajowych
Zarówno rząd, jak i samorządy postanowiły zacząć walczyć z patodeweloperką. 1 kwietnia 2024 roku ma wejść w życie rozporządzenie mające zapobiegać szerzeniu się zjawiska patologicznego budownictwa. Jednakże walka ze zjawiskiem patowynajmu może się okazać trudniejsza. Zwłaszcza, iż większość mikrokawalerek, stworzonych z dużego mieszkania, nie posiada odrębnej księgi wieczystej. Formalnie zatem wszystkie „pomieszczenia na wynajem” stanowią jeden lokal, który nie narusza istniejących norm. Podkreślić należy, że ani władze państwowe, ani miejskie, nie posiadają narzędzi pozwalających na kontrolę sposobu organizacji wnętrza prywatnego mieszkania.
Jest popyt – jest podaż, czyli co się musi zmienić, by patowynajem zniknął?
Patowynajem to zjawisko potęgowane przez różne czynniki. Powoduje go przede wszystkim sytuacja ekonomiczna: zarówno ceny kupna, jak i wynajmu nieruchomości są nieproporcjonalnie wysokie do zarobków. Obecnie wynajęcie nawet niewielkiego mieszkania często przekracza możliwości młodych Polaków. Mikrokawalerki posiadają relatywnie niższą cenę najmu oraz wiążą się z niższymi kosztami eksploatacji, a zatem często stanowią dla młodych ludzi jedyną szansę na wynajęcie „prywatnego” kawałka podłogi. Dopóki nie zmieni się sytuacja na rynku i nie zostanie wyrównana wspomniana dysproporcja, dopóty nie zniknie patowynajem. Pewnym rozwiązaniem mogłaby być budowa większej ilości mieszkań komunalnych czy też mieszkań TBS – samorząd poznański nie dysponuje jednak środkami, które pozwoliłyby na zaspokojenie istniejącego zapotrzebowania.
Autor: dr Anna Kuleszewicz-Toborek
Bibliografia
Chraniuk L., 9-metrowa kawalerka jej wystarcza. „Czuję się tu komfortowo”., 27.02.2021, źródło: https://noizz.pl/design/9-metrowa-kawalerka-jej-wystarcza-czuje-sie-tu-komfortowo/9z0tvsl (dostęp: 28.11.2023).
Karcz M., Mikrokawalerki czyli patowynajem. Dlaczego są popularne wśród wynajmujących?, portal dziennikbaltycki.pl, 16.09.2023, źródło: https://dziennikbaltycki.pl/mikrokawalerki-czyli-patowynajem-dlaczego-sa-popularne-wsrod-wynajmujacych/ar/c9-16885173 (dostęp: 26.11.2023).
Koniec z patodeweloperką. Rozporządzenie podpisane. Co się zmienia?, Portal PAP.PL, 26.10.2023, źródło: https://www.pap.pl/aktualnosci/koniec-z-patodeweloperka-rozporzadzenie-podpisane-co-sie-zmienia (dostęp: 28.11.2023).
Loranty-Chrobok M., Ile kosztuje obecnie wynajem mieszkania? Dane na 2023 rok., portal Direct.Money.pl, 05.06.2023, źródło: https://direct.money.pl/artykuly/porady/ile-kosztuje-wynajem-mieszkania (dostęp: 27.11.2023).
Polacy muszą uważać na „patowynajem”. Najgorzej jest w jednym mieście, portal Money.pl, 04.11.2023, źródło: https://www.money.pl/gospodarka/polacy-musza-uwazac-na-patowynajem-najgorzej-jest-w-jednym-miescie-6958825773824544a.html (dostęp: 27.11.2023).
Szymkowiak M., W Poznaniu kwitnie „patowynajem”. Jeden z najgorszych wyników w Polsce, portal wpoznaniu.pl, 5.11.2023, źródło: https://wpoznaniu.pl/w-poznaniu-kwitnie-patowynajem-jeden-z-najgorszych-wynikow-w-polsce/ (dostęp: 27.11.2023).
WTK, Otwarta Antena: Poznań w czołówce miast z „patowynajmem”, 10.11.2023, portal YouTube, źródło: https://www.youtube.com/watch?v=oi0NZRVSgpA (29.11.2023).
Zielińska A., Mikrokawalerki łakomym kąskiem dla inwestorów. Patowynajem zyskuje na popularności, portal Money.pl, 06.10.2021, źródło: https://www.money.pl/gospodarka/patowynajem-lakomym-kaskiem-dla-inwestorow-mikrokawalerki-to-chodliwy-towar-6690601390660256a.html (dostęp: 28.11.2023).
